Bir bina yönetimi iple erişim firması seçerken genellikle teknisyenlerin elindeki kartın güncel olup olmadığına bakar; bu doğrulama önemlidir ama tek başına eksik bir resim sunar. Aynı derecede önemli olan bir başka soru, o kartın arkasındaki eğitim ve değerlendirme sürecinin gerçekten ciddi bir kurum tarafından yürütülüp yürütülmediğidir. Sektördeki talep arttıkça, hafta sonu kursu düzeyinde yüzeysel bir eğitimi «IRATA benzeri» veya «uluslararası standartlarda» gibi belirsiz ifadelerle pazarlayan girişimlerle karşılaşmak mümkündür; bu yazı, teknisyenin kendi belgesini değil, o belgeyi veren eğitim/değerlendirme zincirinin gerçekliğini nasıl doğrulayacağınızı ele alır.
Teknisyen Doğrulaması ile Eğitim Kurumu Doğrulaması Arasındaki Fark
Bir teknisyenin IRATA veya SPRAT numarasının aktif ve geçerli olduğunu doğrulamak, IRATA ve SPRAT belge doğrulama yazımızda ayrıntılı olarak anlattığımız gibi, ilgili kurumun kendi çevrimiçi sisteminden yapılan bir işlemdir. Ancak bu doğrulama, teknisyenin kartının o an sistemde göründüğünü kanıtlar; eğitimi hangi şirketten aldığını, değerlendirmesini kimin yaptığını ayrıca sorgulamaz. Firma seçimi yapan bir yöneticinin sorması gereken tamamlayıcı soru şudur: bu firmanın teknisyenleri hangi eğitim üyesi şirkette eğitildi ve değerlendirmeleri kim yaptı, bu kurum gerçekten IRATA veya SPRAT nezdinde tanınıyor mu?
IRATA Eğitim Üyesi Şirketlerin Doğrulanması
IRATA, kendi web sitesinde üye şirketleri arama imkânı sunan bir dizin barındırır; bu dizinde şirketler eğitim üyesi (trainer company), operasyon üyesi (operating company) ve ortak üye gibi kategorilere ayrılır ve her üye şirkete benzersiz bir üyelik referans numarası atanır. Gerçek bir IRATA üyesi şirketin profilinde bu referans numarası açıkça görünür; yalnızca IRATA logosunu kullanan ama bu referans numarasını göstermeyen ya da doğrulanamayan bir şirket, üyelik iddiasının şüpheyle karşılanmasını gerektiren bir durumdur. Ayrıca IRATA, onaylı eğitim mekânlarının bir listesini de yayımlar; bir firmanın beyan ettiği eğitim mekânının bu listede yer alıp almadığı kontrol edilebilir. Şüpheli bir durumda IRATA'nın kendisiyle doğrudan iletişime geçilerek teyit istenmesi, en kesin doğrulama yoludur.
SPRAT Tarafında Farklı Bir Yapı: Değerlendirme Oturumu Ev Sahipliği
SPRAT'ın yapısı IRATA'dan biraz farklıdır: SPRAT doğrudan eğitim sağlayıcılarını akredite etmez, bunun yerine değerlendirme oturumlarına (evaluation session) ev sahipliği yapan kurumları onaylar. Bir eğitim şirketi, düzenlediği bir değerlendirme oturumunu başarıyla tamamladıktan sonra SPRAT'ın web sitesindeki eğitim şirketleri listesinde yer almaya hak kazanır. Bu ayrım, firma seçimi yapan bir yönetici için önemlidir: bir şirketin «SPRAT eğitimi veriyoruz» demesi, o şirketin resmi olarak listelenen bir değerlendirme oturumu ev sahibi olup olmadığının sorgulanmasını gerektirir; SPRAT'ın web sitesindeki eğitim şirketleri ve değerlendirici listeleri bu sorgunun yapılabileceği kaynaklardır.
Sahte veya Yüzeysel Eğitim Riskinin Kırmızı Bayrakları
Sektördeki talebin arttığı dönemlerde, kısa süreli ve içeriği belirsiz bir kursu uluslararası bir standartla eşdeğermiş gibi sunan girişimlerle karşılaşılabilir. Bu tür bir durumun tipik işaretleri arasında, eğitim şirketinin adının ilgili kurumun resmi dizininde bulunamaması, «IRATA onaylı» ifadesinin kullanılmasına rağmen bir üyelik referans numarası sunulamaması, eğitim süresinin ilgili seviye için beklenen yoğunluktan belirgin şekilde kısa tutulması ve teknisyenlerin logbook (çalışma kayıt defteri) kaydı olmadan yalnızca bir katılım sertifikasıyla yetinmesi sayılabilir. Bu bulgulardan biri veya birkaçı görüldüğünde, firma seçimi öncesinde ilgili kurumla doğrudan teyit yapılması önerilir.
Eğitim Zincirinin Bütünlüğü Neden Önemli?
IRATA ve SPRAT sistemlerinde bir teknisyenin yetkinliği, yalnızca bir sınavdan geçmesiyle değil, belirli bir eğitim süresi, denetimli pratik uygulama ve bağımsız bir değerlendirmeden oluşan bir zincirle oluşur. Bu zincirin herhangi bir halkası (eğitimi veren kurumun gerçekliği, değerlendirmeyi yapan kişinin bağımsızlığı, kayıt edilen çalışma saatlerinin doğruluğu) zayıfsa, sonuçta elde edilen kartın taşıdığı yetkinlik güvencesi de zayıflar. Bu yüzden firma seçimi yapan bir yönetici için asıl güvence, tek bir kartın varlığı değil, o kartı üreten zincirin baştan sona doğrulanabilir olmasıdır.
Firma Seçim Sürecine Bu Doğrulamayı Nasıl Dahil Etmeli?
Pratik bir yaklaşım, teklif isteme aşamasında firmadan teknisyenlerin eğitim aldığı kurumun adını ve mümkünse üyelik referans bilgisini yazılı olarak istemektir. Bu bilgi geldiğinde, ilgili kurumun resmi dizininde birkaç dakikalık bir kontrolle teyit edilebilir. Bu adım, referans doğrulama sürecinin (bkz. referans doğrulama) bir tamamlayıcısı olarak, satın alma sürecinin standart bir parçası haline getirildiğinde, sahte veya yüzeysel eğitim riskini büyük ölçüde azaltır.
Fiyatın Çok Düşük Olması Neden Bir Uyarı İşareti?
Gerçek bir IRATA veya SPRAT değerlendirme süreci; belirli bir eğitim süresi, denetimli pratik uygulama, bağımsız bir değerlendirmeci ve bu değerlendirmecinin seyahat/organizasyon maliyeti gibi kalemler barındırır. Bu süreç belirli bir maliyet tabanına sahiptir; piyasa ortalamasının belirgin biçimde altında, çok kısa sürede ve «garantili geçme» vaadiyle sunulan bir eğitim paketi, bu maliyet tabanının nasıl karşılandığı sorusunu akla getirir. Böyle bir teklifle karşılaşan bir firma sahibi veya teknisyen adayı için en güvenli yol, eğitimi verecek kurumun ilgili uluslararası kurumun resmi dizininde yer alıp almadığını eğitime başlamadan önce kontrol etmektir; sonradan yapılan bir kontrol, zaten harcanmış zaman ve paranın geri kazanılmasını sağlamaz.
Yurt Dışında Alınan Eğitimin Türkiye'deki Geçerliliği
IRATA ve SPRAT, uluslararası kurumlar olduğu için bir teknisyenin eğitimini yurt dışındaki bir üye şirkette almış olması başlı başına bir sorun değildir; sistemin doğası gereği bir ülkede alınan sertifika, ilgili kurumun kendi veri tabanında geçerli olduğu sürece diğer ülkelerde de tanınır. Burada firma seçimi yapan bir yöneticinin dikkat etmesi gereken nokta, eğitimin alındığı ülke değil, eğitimi veren kurumun o ülkede de ilgili uluslararası kurumun resmi üye dizininde yer alıp almadığıdır; bu kontrol, eğitim yurt içinde veya yurt dışında alınmış olsun aynı mantıkla yapılır.
Eğitim Merkezi Seçiminin Firmanın Genel Kalitesine Dair Verdiği İpucu
Bir firmanın teknisyenlerini hangi eğitim üyesi şirkette yetiştirdiği, aslında o firmanın genel kalite anlayışı hakkında dolaylı bir gösterge de sunar. Düzenli olarak tanınmış, istikrarlı bir eğitim üyesi şirketle çalışan ve teknisyenlerinin seviye yükseltme sürecini (Level 1'den Level 2'ye, Level 2'den Level 3'e) belgeleyen bir firma, genellikle saha disiplini konusunda da benzer bir tutarlılık gösterir. Bu yüzden eğitim merkezi doğrulaması, yalnızca sahte sertifika riskini önlemekle kalmaz, aynı zamanda firma seçimi yapan bir yöneticiye o firmanın kurumsal olgunluğu hakkında da bir fikir verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Teknisyenin kartı doğrulandıysa eğitim kurumunu ayrıca kontrol etmek gerekir mi?
Evet, ikisi farklı soruları yanıtlar; kart doğrulaması güncel bir üyeliği gösterirken, eğitim kurumu kontrolü o üyeliğin arkasındaki sürecin ciddiyetini gösterir.
SPRAT eğitim şirketleri neden IRATA'daki gibi doğrudan akredite değil?
SPRAT'ın yapısı, doğrudan eğitim akreditasyonu yerine değerlendirme oturumu ev sahipliğini onaylayan bir modele dayanır; bir şirket bu oturumları başarıyla düzenledikten sonra resmi listede yer alır.
Bir firma «uluslararası standartlarda eğitim» diyor ama IRATA veya SPRAT ismi geçmiyor, bu ne anlama gelir?
Bu ifade tek başına yetersizdir; hangi standarda, hangi kurumun kaydına göre tabi olduğu netleşmeden bu ifade doğrulanabilir bir anlam taşımaz.
Eğitim kurumu doğrulaması ne kadar sürer?
Genellikle birkaç dakikalık bir çevrimiçi dizin taramasıyla yapılabilir; şüpheli bir durumda ilgili kurumla doğrudan yazışma birkaç gün sürebilir.
Firma seçim sürecinizde teknisyenlerin eğitim geçmişini ve belge zincirini birlikte değerlendirmek için iple erişim ve endüstriyel dağcılık hizmetimize göz atabilir veya iletişim sayfamızdan ekibimizin eğitim ve belge dosyasını talep edebilirsiniz.
