Plaza, AVM ve site yönetimleri iple erişim satın alırken sıkça ‘IRATA/SPRAT belgesi var mı?’ diye sorar. Güvenli soru seti şudur: belge resmi kanaldan doğrulanabilir mi, süresi dolmamış mı, sahadaki Level 3 kimliğiyle uyumlu mu, yalnızca bulanık PDF’e mi dayanıyor?
Bu yazı IRATA nedir / SPRAT nedir klonu değildir. Tanımlar için /blog/irata-nedir ve /blog/sprat-nedir; logbook ve süre için /blog/logbook-sertifika-gecerlilik. Buradaki tek amaç: belge doğrulama, sahtecilik riski ve iş öncesi kontrol listesi.
IRATA’nın online Technician Check sistemi vardır. Resmi araç: https://irata.org/verify — teknisyenin soyadı ve benzersiz IRATA numarası ile seviye ve geçerlilik tarihi kontrol edilir. Numara biçimi tipik olarak L/XXXXX’tir (ör. 1/12345; L = seviye). Adım adım rehber: https://irata.org/page/how-to-verify-an-irata-technician
IRATA’da fiziksel ID kart ve sertifika da talep edilebilir; kartın arkasında folyo hologram gibi güvenlik unsurları anlatılır. Yeni değerlendirme sonrası fiziksel belge gelmeden önce teknisyen TechConnect üzerinden tek kullanımlık VCR (Verified Certification Report) kodu üretebilir; kod + IRATA numarası ile doğrulanmış PDF indirilir.
SPRAT tarafında da resmi Certification Verification System bulunur: https://sprat.org/technician-verification-system/ (doğrulama aracı app.sprat.org üzerinden). Piyasada hâlâ duyulan ‘SPRAT online kontrol edilemez’ iddiası güncel değildir. Asıl risk, alıcının yalnızca PDF fotokopi ile yetinmesidir.
Sahte veya manipüle edilmiş SPRAT görünümlü belgeler sektörde sıkça dolaşır; IRATA evrakında da sahtecilik vakaları bildirilir. Bu bir panik başlığı değil, satın alma disiplinidir: isim, numara, seviye ve bitiş tarihi resmi araçla eşleşmiyorsa işe izin vermeyin. Şüphede IRATA’nın nasıl doğrulanır rehberindeki iletişim kanalını kullanın.
Site yönetimi checklist’i (işe çıkmadan önce): (1) her teknisyenin adı–soyadı, (2) IRATA veya SPRAT numarası ve seviye, (3) geçerlilik / bitiş tarihi, (4) sahada Level 3 süpervizörün kimliği, (5) mümkünse fiziksel kart veya VCR/doğrulama çıktısı, (6) üçüncü şahıs sorumluluk sigortası özeti, (7) yazılı risk/yöntem ve kurtarma planı taahhüdü.
Kırmızı bayraklar: aşırı bulanık tarama; tutarsız logo/yazı tipi; numara formatının anlamsız olması; süresi dolmuş kart; ‘ekipte Level 3 var’ deyip kimlik göstermeme; online kontrol talebini reddetme; yalnızca şirket antetli ‘iç sertifika’; karttaki isim ile kimlikteki ismin uyuşmaması.
Belge doğrulandıktan sonra saha hâlâ ayrı doğrulanır: çift emniyet hattı, brifing, alan emniyeti, tool lanyard, stop-work yetkisi. Güncel kart, tek başına güvenli operasyon kanıtı değildir — /guvenlik-sertifikalar sayfamız saha sistemini özetler; kadro dağılımı için /ekibimiz.
Yapılır: resmi portal kontrolü, tarih + seviye + kimlik eşleştirme, Level 3’ü sahada görme. Yapılmaz: fotokopi ile yetinmek, ‘yarın bakarız’ ertelemesi, süresi dolmuş kartla ipe çıkış, online kontrolü ‘güvensizlik’ saymak.
SSS — Yalnızca şirket üyelik belgesi yeter mi? Hayır. Üye şirket ile teknisyen sertifikası farklıdır; sahaya çıkan kişilerin kartı ayrı doğrulanır.
SSS — Kontrolü kim yapsın? FM / site güvenliği / satın alma; teklif aşamasında numara isteyin, mobilizasyon günü kartı gözle eşleştirin.
Özet: Doğrulama, ‘belge var’ cümlesinin yerine geçen operasyonel adımdır. Tepe Dış Cephe; 20 yıllık tecrübe, 25 iple erişim + 5 cam-metal uzman kadro, IRATA sertifikaları ve Level 3 personelleriyle Türkiye geneli dış cephe hizmeti sunar. Sahada PETZL sınıfı ekipman ve SPRAT/IRATA çift emniyet prensipleriyle çalışır; güvenlik pazarlığı yapılmaz.
Kaynak: IRATA ICOP/TACS, ilgili EN KKD normları (1891, 361, 362, 12841, 795), Türkiye 6331 / yapı işleri İSG, gerektiğinde ICAR MEDCOM. Uydurma istatistik yoktur; proje özelinde keşif ve üretici talimatı önceliklidir.
